چرا برخی VPNها در قطعی اینترنت بطور محدود کار می‌کنند؟

در زمان اختلال‌های گسترده اینترنت، تجربه کاربران نشان می‌دهد که برخی از ابزارهای دسترسی به اینترنت، به‌ ویژه VPN‌ها و راهکارهای رمزگذاری اتصال، در مواقعی همچنان کارآیی محدود دارند. این پدیده در شرایطی رخ می‌دهد که شبکه ارتباطی کشور به سطح پایینی از اتصال بین‌المللی سقوط کرده، اما هنوز مسیرهایی با اتصال کم‌دامنه باقی مانده‌اند که می‌توانند ترافیک رمزگذاری‌شده را انتقال دهند.

به گزارش سرویس داخلی رسانه اخبار فناوری تکنا، در چنین شرایطی VPNها با ایجاد تونل رمزگذاری‌شده میان کاربر و سرورهای خارجی تلاش می‌کنند مسیر کاربر را مخفی کنند و اجازه دهند تا حدی به داده‌های بین‌المللی دسترسی پیدا کند. این امکان به ویژه زمانی رخ می‌دهد که محدودیت‌ها به‌طور کامل زیرساخت اینترنت را قطع نکرده باشد و همچنان مسیرهای جزئی یا ناپایدار برای انتقال داده وجود داشته باشد.

تحلیل‌های فنی نشان می‌دهد که پروتکل‌ها و روش‌های نوین VPN که ترافیک را به شکلی شبیه به اتصال‌های معمول HTTPS قالب‌بندی می‌کنند، در شرایط محدود اتصال بهتر از نمونه‌های سنتی عمل می‌کنند. این ابزارها تلاش می‌کنند ترافیک رمزگذاری‌شده را شبیه به ترافیک اینترنت معمولی جلوه دهند تا از تشخیص و مسدودسازی توسط ابزارهای کنترل شبکه جلوگیری کنند. با این حال این دسترسی‌ها محدود، ناپایدار و با پهنای باند بسیار پایین همراه است و نمی‌توان آن را به‌صورت کامل و پایدار جایگزین اتصال اینترنت معمول دانست.

برخی کاربران گزارش داده‌اند که اتصال VPNها تنها در زمان‌هایی که مسیرهای ارتباطی بین‌المللی اندکی باز هستند فعال می‌شود و در دوره‌های قطعی نسبی یا کامل، این سرویس‌ها نیز عملاً از کار می‌افتند.

عوامل دیگری نیز در این وضعیت نقش دارند. ساختار شبکه اینترنت ایران به گونه‌ای است که تمامی ترافیک از یک نقطه متمرکز عبور می‌کند و در نتیجه اعمال کنترل و مسدودسازی از همان نقطه امکان‌پذیر است. در چنین معماری، اگر ارتباط با اینترنت جهانی به‌طور کامل یا تقریباً کامل قطع شود، هیچ ابزار فیلترشکن یا دورزن نمی‌تواند بدون مقداری اتصال پایه کار کند، زیرا تمام تونل‌های رمزگذاری‌شده VPN برای عبور نیاز به زیرساختی دارند که بسته شده باشد.

به همین دلیل، در زمان قطعی کامل اینترنت، بسیاری از VPNها کاملاً غیرقابل استفاده می‌شوند. در مواردی که اتصال‌های جزئی یا مسیرهای باز محدود وجود دارد، برخی از VPNها با بهره‌گیری از شیوه‌های رمزگذاری پیشرفته و شبیه‌سازی ترافیک معمول، می‌توانند تا حدی دسترسی به شبکه‌های خارجی را فراهم کنند، گرچه این دسترسی به هیچ وجه گسترده، پایدار یا بدون نوسان نیست.